Konferenca Ndërkombëtare Shkencore: “Fytyra e ‘Armikut të Popullit'”

Thirrje për prezantime për Konferencën Ndërkombëtare shkencore:

“Fytyra e ‘armikut të popullit’ gjatë diktaturës së proletariatit në Shqipëri (1944-1990)”

Teoritë e ndryshme mbi totalitarizmin e përkufizojnë atë si një regjim politik antidemokratik, pa parlamentarizëm, me një parti – të vetme, në të cilin “individi dhe shoqëria i përkisnin shtetit, i konsideruar jo vetëm si një entitet moral e shpirtëror i aftë që të përfaqësonte kombin, por edhe që të asimilonte totalisht degëzimet e ndryshme të shoqërisë civile”. E thënë më qartë, veçoria më e rëndësishme e regjimeve totalitare është kontrolli i plotë dhe i detajuar i të gjithë ideve, besimeve dhe shprehjeve. Regjimet totalitare kërkojnë, pra të krijojnë një shtet të uniformizuar dhe të sigurojnë nga shoqëria bindjen e verbër kundrejt pushtetit.

Arritja e uniformitetit të skajshëm është tejet sfiduese për sa kohë që shoqëria njerëzore përmbledh njerëz me individualitete, pikëpamje, bindje dhe besime të ndryshme. Regjimit totalitar i duhet të sigurojë bindjen e shumicës dhe të frikësojë apo/dhe eliminojë me mjete e forma të ndryshme atë pakicë të padëshirueshme, e cila mund të bëhet pengesë për lidershipin.  Në këtë proces, dhuna e ushtruar nëpërmjet institucioneve të posaçme (shërbimi i fshehtë, burgjet, internimet, puna e detyruar) dhe propaganda e imponuar, sa nga mediet e kontrolluara nga shteti, aq edhe nga organizatat e masave, janë dy shtyllat kyçe të cilat sigurojnë jetëgjatësinë e një regjimi diktatorial. Në një farë mënyre, regjimi ka nevojë për figurën e “armikut të popullit”, i cili herë vizatohet si individi që rrezikon mirëqenien e përgjithshme të shoqërisë e herë si “tradhtari” që luan me pavarësinë e sovranitetin e shtetit.

Regjimi i vendosur në Shqipëri e filloi jetën  që në gjenezë si një regjim totalitar, i bazuar në modelin e shtetit sovjetik të drejtuar nga Stalini, qeverisja e re e PKSH u bazua në të njëjtat metoda dhe metodologji. Të gjithë ata që kanë jetuar gjatë  viteve të “diktaturës së proletariatit” në Shqipëri janë ushqyer ditë pas dite me konceptin e “armikut të popullit”. Regjimi nuk e fshihte që “diktatura e proletariatit” ishte në thelb “dhunë e shumicës ndaj një pakice të privilegjuar”. Ky slogan përligjte jo vetëm dhunën e ushtruar ndaj kundërshtarëve politikë realë apo imagjinarë, por edhe krijonte kohezionin e nevojshëm publik, i cili do t’i shërbente jetësimit të pushtetit të drejtuesve të PKSH/PPSH.

Qëllimi i kësaj konference është të sjellë në vëmendje dhe të hapë një debat shumëdisiplinor shkencor e publik mbi mekanizmat që u përdorën nga organet shtetërore dhe partiake për të krijuar hendekun ndërmjet kundërshtarëve politikë realë, apo potencialë me pjesën tjetër të popullsisë; tipologjinë e “armiqve të popullit”.

Autoriteti për informim mbi dosjet e ish-Sigurimit të Shtetit,
në bashkëpunim me
Institutin e Historisë pranë Akademisë së Studimeve Albanologjike,
Institutin për Studimin e Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit
ju ftojnë të paraqisni propozimet për prezantime për konferencën “Fytyra e ‘armikut të popullit’ gjatë diktaturës së proletariatit në Shqipëri (1944-1990)”,
e cila do të mbahet më 17 maj 2019 në Tiranë.

 

Konferenca do të përqendrohet nё këto tematika kryesore:

1. Diskutim teorik mbi konceptet disidencë, disident, kundërshtar politik.
2. Kontribute mbi debatin: A ka pasur disidencë në Shqipëri?
3. Ngjashmëri dhe dallime në vizatimin e “armikut të popullit” midis Shqipërisë dhe regjimeve të tjera komuniste të Evropës Lindore e Qendrore.
4. Tipologjia e “armikut të popullit” dhe sjelljes së regjimit ndaj tyre (“kriminelët e luftës”, kleri, intelektualët e shkolluar në Perëndim, tregtarët dhe pronarët, kulakët, “armiku i popullit” brenda radhëve të Frontit Demokratik dhe PKSH/PPSH).
5. Evolucioni i konceptit “armik i popullit” gjatë viteve të diktaturës së proletariatit.
6. Lufta e klasave dhe ndryshimet në konceptimin e saj përgjatë regjimit.
7. Sigurimi i Shtetit si instrument përndjekjeje.
8. Profile të ndryshme të “armikut të popullit”.

Abstraktet duhet të përmbajnë 250-300 fjalë dhe të paraqiten jo më vonë se data 18 shkurt 2019 në adresën: info@autoritetidosjeve.gov.al
Pjesëmarrësit do të njoftohen për përzgjedhjen jo më vonë se data 10 mars 2019.

Komiteti Organizativ:
Akademik Beqir Meta (ASA)
Dr. Marenglen Kasmi (AIDSSH)
Dr. Ardiana Topi (AIDSSH)
Prof. Asoc. Dr. Sonila Boçi (ASA)
Dr. Çelo Hoxha (ISKPK)

Për aplikime në konferencë shtypni KËTU

Gjirokastra lexon Musinenë

“Gjirokastra lexon Musinenë”

Përkujtohet figura shumëdimensionale e Musine Kokalarit

Tiranë, 12 shkurt 2019 – Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit, në bashkëpunim me Muzeun “Musine Kokalari” dhe Wikimedians of Albanian Language UG organizoi aktivitetin “Gjirokastra lexon Musinenë”, në Gjirokastër.

Figura shumëdimensionale e Musine Kokalarit, veprimtares politike e kulturore dhe shkrimtares  me vizion u përkujtua në një simpozium të posaçëm në qytetin e saj. Paralelisht me simpoziumin, një grup të rinjsh dhe ekspertët përkatës punuan për pasurimin dhe saktësimin e materialit zyrtar për të, në punëtorinë edit-a-thon “Musine Kokalari në Wikipedian shqip”. Të ftuar në takim ishin qytetarë, të rinj e studentë, përfaqësues të institucioneve publike dhe joqeveritare, shoqatave për të drejtat e njeriut dhe të përndjekurve politikë, organizatave ndërkombëtare, artit, kulturës dhe medias.

Simpoziumi u hap nga znj. Gentiana Sula, Kryetare e Autoritetit për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit. Me kërkesë të familjes, dosja e parë që Autoriteti hapi para dy vjetësh, në nisje të punës së tij, ishte ajo e Musine Kokalarit, e dënuar, survejuar dhe përndjekur për vite me radhë. Dy vjet pas hapjes së dosjes së parë, përvjetori i Musinesë i bëri të gjithë bashkë në Gjirokastër, për ta trajtuar në mënyrë komplekse figurën e saj e po ashtu, qëndresën dhe vlerat njerëzore të përcjella, përtej shënimeve të dosjes së përndjekjes.

Znj. Zamira Rami, Kryetare e Bashkisë Gjirokastër mbajti fjalën e saj duke vlerësuar thellësisht figurën e Musinesë dhe duke e parë trajtimin e saj zyrtar e përfshirjen e të gjithëve aktorëve, si tërheqje shtesë për qytetin e Gjirokastrës. Studiuesja Fiona Todhri, vijoi me trajtimin gjerësisht e me profesionalizëm të figurave të grave të dënuara politike gjatë regjimit komunist, mes të cilave, Musine Kokalari, gra që hodhën themelet dhe tentuan krijimin e një shoqërie të lirë dhe demokratike.

Një ndër kontribueset kryesore të kësaj veprimtarie, znj. Arjeta Kokalari, Drejtore e Muzeut “Musine Kokalari” foli mbi sfidat e trajtimit të trashëgimisë së saj në ditët e sotme. Në emër të familjes, znj. Linda Kokalari rrëfeu kujtimet me Musinenë, praninë në familje dhe mënyrën sesi personaliteti i Musinesë ndikoi jetën e saj dhe të të tjerëve që patën të bënin me të. Z. Nebil Çika, kryetar i Shoqatës Antikomuniste të ish-të Përndjekurve Politikë dhe i afërt me familjen Kokalari, u shpreh mbi mekanizmat e përndjekjes ndaj zonjës Kokalari dhe vlerat njerëzore me të cilat ajo u përball me strukturën shtetërore.

Studiuesja Sonila Boçi e Akademisë së Studimeve Albanologjike foli mbi qëndrimin politik të Musine Kokalarit, qasjen e saj ndaj pushtetit dhe rolin e së majtës shqiptare, përtej komunizmit, gjatë periudhës kur lindi, synoi të zhvillohej dhe drejtimet që mori. E majta shqiptare do të trajtohet në një projekt të posaçëm të Autoritetit për rivlerësimin e ngjarjeve dhe figurave historike.

Të pranishëm në takim, qytetarë të lidhur me familjen Kokalari dhe vetë Musinenë, folën për kujtimet e lidhura me të dhe ndikimin që pati ajo në jetën e gjithsecilit, që nga dashuria për librat, qëndrueshmëria në vlerat njerëzore dhe papërkulshmëria, pavarësisht situatave të vështira jetësore. Prej tyre u sugjerua futja e veprave të saj në letërsinë shqipe, për pasurinë gjuhësore që përcjellin, ngaqë shoqëria e sotme është borxhlie ndaj Musinesë, fisnikërisë dhe thjeshtësisë së saj.

Krijimtaria e pasur letrare e Musine Kokalarit u trajtua dhe diskutua nga të rinj, të cilët lexuan pjesë të përzgjedhura nga krijimet e saj dhe e plotësuan figurën komplekse me aspektin artistik. Kësisoj, simpoziumi krijoi një kuadër të plotë të figurës së Musine Kokalarit, nga vlerësimi i vetëdijes intelektuale, integriteti dhe fryma idealiste që karakterizonte një grua të tillë, te qëndrueshmëria, dinjiteti njerëzor dhe përfaqësimi i lartë i vetvetes, ideve e prirjeve të saj, ditët e gjykimit e më pas.

Paralelisht zhvillimit të simpoziumit, në një mjedis të dytë u organizua punëtoria edit-a-thon “Musine Kokalari në Wikipedian shqip” dhe maratona e editimeve në Wikipedian në gjuhën shqipe për Musine Kokalarin, duke synuar një produkt konkret, serioz dhe të mirëmenduar për një nga personalitetet mbresëlënëse të jetës politike, kulturore, artistike e shoqërore shqiptare. Materiali përfundimtar u ndërtua duke u bazuar edhe në dosjen e digjitalizuar të Musine Kokalarit.

https://sq.wikipedia.org/wiki/Musine_Kokalari

Në fund të takimit, të pranishmit zhvilluan një vizitë në shtëpinë e Musine Kokalarit dhe në burgun e Gjirokastrës.

***

Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit është përgjegjës për zbatimin e ligjit, lidhur me mbledhjen, administrimin, përpunimin, përdorimin e dokumenteve të ish-Sigurimit të Shtetit dhe informimin në lidhje me to, bazuar në ligjin nr. 45/2015 “Për të Drejtën e Informimit për Dokumentet e Ish-Sigurimit të Shtetit të Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë”.

Autoriteti e mbështet punën e vet dhe vijimësinë e projekteve të ndërmarra në parimet e rëndësishme të kujtesës, që e vënë memorien historike në themel të identitetit dhe trashëgimisë së individëve e bashkësive, si paraqitja e këndvështrimeve të ndryshme; evitimi i shprehjeve deterministe: shmangia e përgjithësimeve; trajtimi i figurave historike si individë; sigurimi i një baze gjenuine historike; përdorimi i njohurive të nivelit akademik si burime, ku çdo përmbajtje duhet të ballafaqohet e të diskutohet me akademikë të njohur dhe certifikuar për njohuritë specifike e të duhura.

Mbështetur në këto parime, në kërkimin shkencor dhe përballjen profesionale të fakteve, Autoriteti vijon të ndërmarrë projekte ambicioze e komplekse, që kanë në fokus rishqyrtimin e historisë, rivlerësimin e saj, rehabilitimin e viktimave, rezistencën në personalitete e komunitete dhe inkurajojnë dialogun social, në emër të transparencës dhe konsolidimit të demokracisë.

Marrëveshje mes AIDSSH dhe Qendrës së Bashkëpunimit Ndërfetar

Tiranë, 04 Shkurt 2019 – Sot, në mjediset e AIDSSH-së, u nënshkrua Marrëveshja e Bashkëpunimit midis Autoritetit për Informimin mbi Dokumentet e Ish-Sigurimit të Shtetit dhe Qendrës së Bashkëpunimit Ndërfetar, ku morwn pjesw anëtarët e AIDSSH, z. Simon Mirakaj dhe z. Altin Hoxha si dhe Sekretarit të Përgjithshëm z. Skënder Vrioni, z. Arben Ramkaj, Kryetar i Qendrës së Bashkëpunimit Ndërfetar, Myftiu Agim Duka, Don Emilio Valente, Dervish Ardit Selmani, At Stavri Çipi dhe Sokol Lulgjuraj, Koordinator.

Objekt i marrëveshjes është institucionalizimi i marrëdhënieve të bashkëpunimit të ndërsjellë, për mbështetjen e kërkimit shkencor gjatë rishqyrtimit historik të veprimtarisë së Sigurimit gjatë periudhës 29 nëntor 1944 – 2 korrik 1991, “bashkëpunim që do të zgjasë në kohë, me kontributin e studiuesve më të përgatitur dhe në kushtet e ruajtjes së të dhënave personale e interesit kombëtar”, u shpreh për të pranishmit Z. Hoxha, Anëtar i Autoritetit.

Të dy institucionet do të bashkërendojnë punën për kryerjen e studimeve shkencore në materialet arkivore, mbi rolin dhe funksionimin e ish-Sigurimit të Shtetit në shtet dhe shoqëri, gjatë periudhës së komunizmit në Shqipëri; do të ndërtojnë bashkërisht projekte studimore e botuese si dhe do të kryejnë hulumtime në arkivat shqiptare e të huaja për këtë periudhë.

“Me nënshkrimin e kësaj marrëveshjeje kemi mundësi të bashkërendojmë punën për organizimin e projekteve të përbashkëta me fokus promovimin dhe përkujtimin e vlerave, ngjarjeve që dëshmojnë periudhën për krimet e komunizmit në Shqipëri dhe periudhën që ka funksionuar ish-Sigurimi i Shtetit, që kanë patur ndikim të drejtpërdrejtë dhe të tërthortë edhe mbi komunitetet fetare në vendin tone”, theksoi në fjalën e tij Z. Arben Ramkaj, Kryetar i Qendrës së Bashkëpunimit Ndërfetar.

Duke vlerësuar nënshkrimin e marrëveshjeve të tilla të bashkëpunimit, Z. Sokol Lulgjuraj, bëri një prezantim të plotë të aktivitetit dhe punës së Qendrës së Bashkëpunimit Ndërfetar

Autoriteti dhe Qendra e Bashkëpunimit Ndërfetar do të bashkëpunojnë për hartimin e planeve të përbashkëta vjetore të aktiviteteve për edukimin qytetar, konferencave, takimeve të punës, etj. Veprimtaria e përbashkët kërkimore-shkencore do të realizohet në kuadër të nismave rajonale, ballkanike, europiane dhe botërore, ku institucionet vënë në dispozicion të njëri-tjetrit botime, publikime, studime që kanë të bëjnë me veprimtarinë dhe funksionimin e ish-Sigurimit të Shtetit, në përputhje me kriterin e rëndësisë historike kombëtare. Ky bashkëpunim synon të konsolidojë njohjen e së shkuarës mbi baza shkencore, në funksion të transparencës dhe komunikimit profesional me opinionin publik.

***

Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit është përgjegjës për zbatimin e ligjit, lidhur me mbledhjen, administrimin, përpunimin, përdorimin e dokumenteve të ish-Sigurimit të Shtetit dhe informimin në lidhje me to, bazuar në ligjin nr. 45/2015 “Për të Drejtën e Informimit për Dokumentet e Ish-Sigurimit të Shtetit të Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë”.

Për të ndjekur veprimtarinë e Autoritetit, ndiqni faqen tonë www.autoritetidosjeve.gov.al ose në Facebook, Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit 1944-1991, AIDSSH, ku mund të merret informacion për veprimtaritë e zhvilluara dhe ato të pritshme.

AIDSSH mbetet i hapur për propozime dhe bashkëpunime, me qëllim fuqizimin e dialogut dhe edukimin qytetar.

“Fytyra e ‘armikut të popullit’” në një konferencë shkencore

Teoritë e ndryshme mbi totalitarizmin e përkufizojnë atë si një regjim politik antidemokratik, pa parlamentarizëm, me një parti – të vetme, në të cilin “individi dhe shoqëria i përkisnin shtetit, i konsideruar jo vetëm si një entitet moral e shpirtëror i aftë që të përfaqësonte kombin, por edhe që të asimilonte totalisht degëzimet e ndryshme të shoqërisë civile”. E thënë më qartë, veçoria më e rëndësishme e regjimeve totalitare është kontrolli i plotë dhe i detajuar i të gjithë ideve, besimeve dhe shprehjeve. Regjimet totalitare kërkojnë, pra të krijojnë një shtet të uniformizuar dhe të sigurojnë nga shoqëria bindjen e verbër kundrejt pushtetit. Arritja e uniformitetit të skajshëm është tejet sfiduese për sa kohë që shoqëria njerëzore përmbledh njerëz me individualitete, pikëpamje, bindje dhe besime të ndryshme. Regjimit totalitar i duhet të sigurojë bindjen e shumicës dhe të frikësojë apo/dhe eliminojë me mjete e forma të ndryshme atë pakicë të padëshirueshme, e cila mund të bëhet pengesë për lidershipin. Në këtë proces, dhuna e ushtruar nëpërmjet institucioneve të posaçme (shërbimi i fshehtë, burgjet, internimet, puna e detyruar) dhe propaganda e imponuar, sa nga mediet e kontrolluara nga shteti, aq edhe nga organizatat e masave, janë dy shtyllat kyçe të cilat sigurojnë jetëgjatësinë e një regjimi diktatorial.

Në një farë mënyre, regjimi ka nevojë për figurën e “armikut të popullit”, i cili herë vizatohet si individi që rrezikon mirëqenien e përgjithshme të shoqërisë e herë si “tradhtari” që luan me pavarësinë e sovranitetin e shtetit. Regjimi i vendosur në Shqipëri e filloi jetën që në gjenezë si një regjim totalitar, i bazuar në modelin e shtetit sovjetik të drejtuar nga Stalini, qeverisja e re e PKSH u bazua në të njëjtat metoda dhe metodologji. Të gjithë ata që kanë jetuar gjatë viteve të “diktaturës së proletariatit” në Shqipëri janë ushqyer ditë pas dite me konceptin e “armikut të popullit”. Regjimi nuk e fshihte që “diktatura e proletariatit” ishte në thelb “dhunë e shumicës ndaj një pakice të privilegjuar”. Ky slogan përligjte jo vetëm dhunën e ushtruar ndaj kundërshtarëve politikë realë apo imagjinarë, por edhe krijonte kohezionin e nevojshëm publik, i cili do t’i shërbente jetësimit të pushtetit të drejtuesve të PKSH/PPSH. Qëllimi i kësaj konference është të sjellë në vëmendje dhe të hapë një debat shumëdisiplinor shkencor e publik mbi mekanizmat që u përdorën nga organet shtetërore dhe partiake për të krijuar hendekun ndërmjet kundërshtarëve politikë realë, apo potencialë me pjesën tjetër të popullsisë; tipologjinë e “armiqve të popullit”.

Autoriteti për informim mbi dosjet e ish-Sigurimit të Shtetit, në bashkëpunim me Institutin e Historisë pranë Akademisë së Studimeve Albanologjike, Institutin për Studimin e Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit ftojnë të paraqiten propozimet për prezantime për konferencën “Fytyra e ‘armikut të popullit’” gjatë diktaturës së proletariatit në Shqipëri (1944-1990)”, e cila do të mbahet më 17 maj 2019 në Tiranë. Konferenca do të përqendrohet n? këto tematika kryesore: 1. Diskutim teorik mbi konceptet disidencë, disident, kundërshtar politik; 2. Kontribute mbi debatin: A ka pasur disidencë në Shqipëri?; 3. Ngjashmëri dhe dallime në vizatimin e “armikut të popullit” midis Shqipërisë dhe regjimeve të tjera komuniste të Evropës Lindore e Qendrore; 4. Tipologjia e “armikut të popullit” dhe sjelljes së regjimit ndaj tyre (“kriminelët e luftës”, kleri, intelektualët e shkolluar në Perëndim, tregtarët dhe pronarët, kulakët, “armiku i popullit” brenda radhëve të Frontit Demokratik dhe PKSH/PPSH); 5. Evolucioni i konceptit “armik i popullit” gjatë viteve të diktaturës së proletariatit; 6. Lufta e klasave dhe ndryshimet në konceptimin e saj përgjatë regjimit; 7. Sigurimi i Shtetit si instrument përndjekjeje dhe 8. Profile të ndryshme të “armikut të popullit”.

“Fytyra e ‘armikut të popullit’” në një konferencë shkencore

Deklaratë mbi procedurën e zhvilluar për verifikimin e figurës së pastërtisë së prokurorit z. Bujar Sheshi

DEKLARATË
mbi 
procedurën e zhvilluar nga Autoriteti për Informim mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit, për verifikimin e figurës së pastërtisë së prokurorit  z. Bujar Sheshi, si njëri prej kandidatëve aplikues, për anëtar të Këshillit të Lartë të Prokurorisë.

Në zbatim të neni 29 pika 1 gërma(c) të ligjit 45/2015 “Për të drejtën e informimit për dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit të Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë”, AIDSSH ka detyrim t’i përgjigjet çdo kërkese të institucioneve kushtetuese dhe autoriteteve publike, lidhur me ekzistencën e informacioneve në dokumente të ish-Sigurimit të Shtetit, kur kjo kërkohet në kuadër të vlerësimit, sipas legjislacionit përkatës të cilësive etike, morale dhe profesionale të kandidatëve për t’u emëruar ose ngritur në detyrë .

Në këtë kontekst është paraqitur kërkesë nga institucioni i Prokurorisë së Përgjithshme, e protokolluar në Autoritet më datë 30.10.2018, për të verifikuar pastërtinë e figurës të kandidatit z. Bujar Sheshi, që ka aplikuar për anëtar në KLP nga radhët e prokurorëve, si detyrim ligjor në dispozitat e ligjit 45/2015 dhe ligjit 115/2016, “Për organet e qeverisjes së sistemit të drejtësisë”.

Menjëherë Autoriteti, më datë 31.10.2018, është vënë në lëvizje me procedurë të përshpejtuar për legjitimitetin e kërkesës së paraqitur nga Prokuroria e Përgjithshme dhe ka urdhëruar administratën për vazhdimin e mëtejshëm të procedurës së verifikimit të cilësive etiko-morale dhe profesionale të shtetasit Bujar Sheshi (Shesha), sipas nenit 29, pika 1 dhe 2 të ligjit 45/2015 “Për të drejtën e informimit për dokumentet e  ish-Sigurimit të Shtetit të Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë”.

Pavarësisht faktit të mungesës së një dispozite të veçantë në ligjin 45/2015, për sa i takon afatit kohor të shqyrtimit dhe përmbylljes së procedurës të kërkesave institucionale, të paraqitura nga institucionet kushtetuese apo autoritetet publike, Autoriteti i ka trajtuar, vlerësuar dhe verifikuar me përparësi këto kërkesa dhe në veçanti, kandidaturat për anëtarë në KLP dhe KLGJ të përcjella nga radhët e avokatisë, shoqërisë civile, pedagogë të fakulteteve juridike të universiteteve publike, nga shkolla e magjistraturës, nga radhët e gjyqësorit dhe prokurorisë.

Për rastin në fjalë, nga administrimi i dokumentacionit që disponojmë dhe nga verifikimet e kryera në fondet arkivore të cilat përmbajnë dokumente të ish-Sigurimit të Shtetit, të cilat ruhen në godina të ndryshme, shumë larg nga zyrat aktuale të AIDSSH, u ndeshëm me ekzistencën e dokumenteve kontradiktore për sa i takon të dhënave për shtetasin Bujar Sheshi, si dhe me faktin e njohjes me dokumentin e tërheqjes në bashkëpunim të shtetasit Bujar Sheshi në moshë të mitur (nën 18 vjeç). Në këtë kontekst, u zhvillua dhe procesi i riverifikimit, përmes Drejtorisë së Gjendjes Civile, të gjeneraliteteve të shtetasit Bujar Sheshi (kontradiktore me të dhënat e shënuara në Formularin e Aplikimit nga vetë z. Sheshi).

Sa më sipër, në referencë të nenit 4, “Parimet” të ligjit 45/2015, në mbrojtje të parimeve të përcaktuara në këtë dispozitë ligjore, por dhe parimit universal për mbrojtjen themelore të të drejtave të njeriut, u vlerësua të kryhet kërkim i thelluar nga administrata, në fondet arkivore të disponueshme nga Autoriteti, për dokumentimin e aktivitetit përmes kërkimit në dosje dhe në procesverbale të asgjësimit dhe në listat e veçimit, duke i qëndruar parimit të ligjshmërisë dhe transparencës në informacionin që duhej t’i jepnim Prokurorisë së Përgjithshme.

Bëjmë me dije se ky kërkim i thelluar në fondet arkivore mori kohën e vet, sepse  kërkimi është realizuar pothuajse në mënyrë manuale. Autoriteti po vazhdon procesin e përpunimit të plotë të dokumenteve dhe po punon për mundësinë e automatizimit të mjeteve të kërkimit. Po ashtu, plotësimi me burimet njerëzore sipas strukturës dhe organikës të miratuar nga Kuvendi i Republikës së Shqipërisë dhe përmirësimi i infrastrukturës së ruajtjes do të ndikojë drejtpërsëdrejti në trajtimin e kërkesave në kohë sa më të shkurtër. Të gjitha këto problematika ndikuan në tërësinë e vet në vonesën e mbylljes së procedurës së shqyrtimit të kërkesës së paraqitur nga Prokuroria e Përgjithshme.

Për sa i takon deklaratave apo insinuatave të krijuara nga mediat apo përfaqësues të partive politike, deklarojmë me bindje se vonesa në përgjigjen e Autoritetit për Prokurorinë e Përgjithshme, kurrsesi nuk është e lidhur në mënyrë absolute me qëllim zvarritjen e këtij procesi, por ajo ka qenë e lidhur drejtpërdrejt me argumentet e sipërcituara dhe me nevojën për nivel sa më të lartë ligjshmërie dhe standard transparence.

Njëherazi, vlerësojmë se publikimi i aktit administrativ nga portale të ndryshme apo media, në rastin konkret, publikimi i vendimit nr.12, datë 22 janar 2019 i Autoritetit, lidhur me dhënien e përgjigjes Prokurorit të Përgjithshëm, për verifikimin e figurës së pastërtisë të z. Bujar Sheshi, si kandidat për anëtar në KLP, i cili përmbante të dhëna personale dhe konfidenciale, jo vetëm që është në kundërshtim me parimet e përcaktuara në Nenin 4 të ligjit 45/2015, por bie ndesh dhe me parimet e përcaktuara në Nenin 8, “Parimi i konfidencialitetit” dhe Nenit 9 “Parimi i mbrojtjes së të dhënave”.

Ju faleminderit për mirëkuptimin!

Arkivi i dëshmive gojore të përndjekjes komuniste

Informacion për shtyp

Arkivi i dëshmive gojore të përndjekjes komuniste

Ceremoni miqësore për infrastrukturën digjitale dhuruar Autoritetit nga Ambasada Gjermane në Tiranë

Tiranë, 29 janar 2019 – Autoriteti për Informim mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit zhvilloi në mjediset e tij një ceremoni miqësore me rastin e dhurimit të pajisjeve për mbledhjen e dëshmive gojore, nga Ambasada Gjermane në Tiranë. Aktiviteti ishte i hapur për mediat.

Mbledhja e dëshmive gojore nga AIDSSH filloi një vit më parë, në kuadër të projektit “Përkujtojmë për të shëruar dhe parandaluar”, i mbështetur nga PNUD Shqipëri dhe Qeveria e Italisë. Në një rrugëtim mbresëlënës në mbarë vendin, projekti i nisur më 20 shkurt mblodhi dëshmi të vyera, sipas një metodologjie profesionale dhe të mirëmenduar, e cila vijon.

Znj. Gentiana Sula, kryetare e AIDSSH, foli për platformën e dëshmive gojore, zërat dhe fytyrat e viktimave e të përndjekurve politikë; rezultatet e arritura deri tani, që synojnë promovimin e vlerave demokratike të drejtësisë, së vërtetës dhe pajtimit.

Znj. Susanne Schutz, Ambasadore e Gjermanisë në Shqipëri mbajti fjalën e rastit për vijimin e projektit të mbledhjes së rrëfimeve të viktimave dhe të mbijetuarve të krimeve të së kaluarës komuniste në Shqipëri.

Në mbyllje u demonstrua procesi i mbledhjes së dëshmive gojore, platforma e dëshmive Edhe Muret Kanë Veshë dhe arkivi digjital i dëshmive të regjistruara përgjatë 2018.

Edhe Muret Kanë Veshë titullohet platforma e rrëfimeve të mbledhura nga AIDSSH. Kjo platformë komunikimi synon të rrisë ndërgjegjësimin mbi të kaluarën komuniste dhe të inkurajojë dialog mes universiteteve, studiuesve, komuniteteve lokale, të mbijetuarve të diktaturës dhe familjeve të tyre, medias e publikut të gjerë.

Projekti i dëshmive gojore është zgjeruar nga bashkëpunime të frytshme të Autoritetit me partnerë. Në dhjetor të 2018, u institucionalizua bashkëpunimi për mbledhjen e rrëfimeve të të përndjekurve nga diktatura komuniste në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, me marrëveshjet me Zërin e Amerikës dhe Federatën Panshqiptare Vatra.

Po ashtu, u botua libri me dëshmitë e mbijetuarve të Kampit të Tepelenës, vëllimi i parë.

Platforma Edhe Muret Kanë Veshë dhe libri i dëshmive, klikohen në faqen zyrtare të Autoritetit, e cila pasurohet në vijimësi.

Dëshmitë janë pjesë e arkivit digjital të institucionit dhe ruhen me standarde bashkëkohore, krahas arkivit të dosjeve të Sigurimit të Shtetit. Me historitë e mbledhura me kujdes dhe përgjegjësi, përmes zërave të padëgjuar, AIDSSH i jep një shans më shumë mbështetjes së kërkimit shkencor dhe edukimit qytetar, krahas qasjes së papenguar në dokumentet e Sigurimit të Shtetit në diktaturë.

***

Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit është përgjegjës për zbatimin e ligjit, lidhur me mbledhjen, administrimin, përpunimin, përdorimin e dokumenteve të ish-Sigurimit të Shtetit dhe informimin në lidhje me to, bazuar në ligjin nr. 45/2015 “Për të Drejtën e Informimit për Dokumentet e Ish-Sigurimit të Shtetit të Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë”.

Për të ndjekur veprimtarinë e Autoritetit, ndiqni faqen tonë www.autoritetidosjeve.gov.al ose në Facebook, Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit 1944-1991, AIDSSH, ku mund të merret informacion për veprimtaritë e zhvilluara dhe ato të pritshme.

AIDSSH mbetet i hapur për propozime dhe bashkëpunime, me qëllim fuqizimin e dialogut dhe edukimin qytetar.

 

Fjala e Kryetares, Gentiana Sula

Fjala e ambasadores Gjermane, Susanne Schutz

 

Historia e Komunizmit dhe ish-Sigurimit të Shtetit” në Wikipedian shqip

Tiranë, 19 dhjetor 2018 – Autoritetit për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit në bashkëpunim me Komunitetin “Wikimedians of Albanian Language User Group” organizon gjatë orëve 12:00 – 16:30, në ambjentet e AIDSSH (pranë Gardës së Republikës së Shqipërisë, Rr. Ibrahim Rugova, Tiranë), aktivitetin “Historia e Komunizmit dhe ish-Sigurimit të Shtetit” në Wikipedian shqip.

Ky aktivitet vjen si rezultat i bashkëpunimit të frytshëm midis dy institucioneve dhe zhvillohet në kuadër të edukimit qytetar, një ndër shtyllat e veprimtarisë së institucionit.

Wikipedia është enciklopedia më e madhe online në botë. Ndaj qëllimi i këtij aktiviteti është pasurimi i Wikipedias në gjuhën shqipe për çështje që lidhen me historinë e komunizmit dhe ish-Sigurimit të Shtetit (1944-1991).

Fjalën e hapjes dhe përshëndetjen e aktivitetit e mbajti kryetarja e AIDSSH-së, Znj. Gentiana Sula. Aktivitetin e përshëndeti edhe përfaqësuesi i Kombeve të Bashkuara në Tiranë, Z. Brian Williams dhe zv/ambasadori i Prezencës së OSBE.

Trajnerë të këtij workshop-i ishin Znj. Kristina Millona, gazetare dhe Z. Kevin Jasini, përfaqësues i Wikimedias shqip.

Pjesëmarrës në këtë aktivitet ishin rreth 20 të rinj, studentë të profileve të ndryshme, kryesisht histori dhe teknologji informacioni, të interesuar rreth shkrimit të historisë së të shkuarës, si dhe të tjerë të ftuar ndër të cilët edhe partnerë të AIDSSH-së dhe studiues.

Ky workshop u konkretizua me punimin e mbi 15 artikujve të përmirësuar dhe 3 artikujve të rinj të hapur mbi burime të digjitalizuara nga AIDSSH. Në fund të aktivitetit, Z. Marenglen Kasmi, anëtar i AIDSSH-së shpërndau, në shenjë mirënjohjeje ndaj të rinjve, çertifikatat e pjesëmarrjes.

Autoriteti e mbështet punën e vet dhe vijimësinë e projekteve të ndërmarra në parimet e rëndësishme të kujtesës, që e vënë memorien historike në themel të identitetit dhe trashëgimisë së individëve e bashkësive.

Bazuar në këto parime, studimi i plotë dhe i thellë i këtyre dokumenteve do të na jepte një produkt cilësor, i cili lehtësisht do të shërbente edhe për studime të tjera në vijim, me fokus rishqyrtimin e historisë, rivlerësimin e saj, rehabilitimin e viktimave, rezistencën në personalitete e komunitete që inkurajojnë dialogun social, në emër të transparencës dhe konsolidimit të demokracisë.

Për më shumë informacion rreth materialeve që do të editohen gjatë aktivitetit, vizitoni faqen:
https://sq.wikipedia.org/wiki/wikipedia:wiki_edit-a-thon/_Komunizmi_n%C3%AB_Shqip%C3%Ab

Ekspozita “Mbikëqyr! Terrorizo! Përndiq!” prezantohet për të rinjtë e gjimnazeve

STASI, policia sekrete e ish-Republikës Demokratike Gjermane dhe paralelet e saj në realitetin shqiptar 

Tiranë, 7 dhjetor 2018 – Autoriteti për Informim mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit, në bashkëpunim me Inner Wheel Club Tirana mundëson për gjimnazet e Tiranës ekspozitën e veprimtarisë së STASI-t në Gjermaninë Lindore, realizuar me Autoritetin Gjerman të Hapjes së Dosjeve, BStU.

Ekspozita titullohet “Mbikëqyr, terrorizo, përndiq” dhe zhvillohet në kuadër të edukimit qytetar, një ndër shtyllat e veprimtarisë së institucionit. Veç prezantimit të ekspozitës për të rinjtë e shkollës së mesme “Petro Nini Luarasi”, aktiviteti vijon me bashkëbisedimin me një të mbijetuar të përndjekjes, ish-i dënuar i burgut të Burrelit, Saimir Maloku. Aktiviteti është i hapur për mediat.

Materialet e ekspozitës janë organizuar në tematika, të përkthyera në shqip. Ata i informojnë të interesuarit për strategjitë e survejimit dhe përndjekjes në Gjermaninë Lindore, duke ofruar paralele të qarta me realitetin shqiptar.

“Shokë, duhet të dimë gjithçka”, ishte motoja që Ministri i Sigurimit të Shtetit, Erih Milke u jepte punonjësve të tij. “Me këto informacione duhet të zbuloni dhe të bëni të padëmshëm “armiqtë“ e Partisë së Bashkuar Socialiste Gjermane, për të siguruar pushtetin e saj në DDR”.

Për të përmbushur këtë mision, Ministria e Sigurimit të Shtetit (MfS) kishte kompetenca të zgjeruara: ajo ishte në të njëjtën kohë policia e fshehtë shtetërore, hetuesi dhe shërbimi i zbulimit të jashtëm. Në vitin 1989 STASI kishte rreth 91.000 punonjës, që ndihmoheshin prej rreth 189.000 bashkëpunëtorëve, të cilët jepnin informacione nga të gjitha fushat e jetës.

Ekspozita përmban të dhëna themelore mbi aktivitetin e MfS-së. E bazuar mbi pesë tematika: rinia, udhëtimet, kultura, kisha dhe sporti – ajo tregon se si STASI e mbikëqyrte dhe kontrollonte jetën e përditshme të popullsisë. Fate individësh të përzgjedhur qartësojnë se çfarë do të thoshte për njerëzit e prekur „përpunim“ nga STASI, përmes prezantimit të çështjeve specifike operative.

  1. Marenglen Kasmi, anëtar i Autoritetit, shprehet se “nëpërmjet kësaj ekspozite jo vetëm hedhim dritë mbi veprimtarinë e STASI-t, por tregojmë edhe ngjashmëritë e STASI-t me Sigurimin e Shtetit”. Ai i referohet përvojës gjermane si model ballafaqimi të një shoqërie demokratike me të kaluarën diktatoriale të vendit.

***

Autoriteti e mbështet punën e vet dhe vijimësinë e projekteve të ndërmarra në parimet e rëndësishme të kujtesës, që e vënë memorien historike në themel të identitetit dhe trashëgimisë së individëve e bashkësive, si paraqitja e këndvështrimeve të ndryshme; evitimi i shprehjeve deterministe: shmangia e përgjithësimeve; trajtimi i figurave historike si individë; sigurimi i një baze gjenuine historike; përdorimi i njohurive të nivelit akademik si burime, ku çdo përmbajtje duhet të ballafaqohet e të diskutohet me akademikë të njohur dhe certifikuar për njohuritë specifike e të duhura për këtë punë.

Mbështetur në këto parime, në kërkimin shkencor dhe përballjen profesionale të fakteve, Autoriteti vijon të ndërmarrë projekte ambicioze e komplekse, që kanë në fokus rishqyrtimin e historisë, rivlerësimin e saj, rehabilitimin e viktimave, rezistencën në personalitete e komunitete dhe inkurajojnë dialogun social, në emër të transparencës dhe konsolidimit të demokracisë.

Prononcim për menaxhimin e konfliktit te interesit në AIDSSH.

Duke marrë shkas nga një deklarim i Z. Agron Tufa në mediat sociale më datë 26 nëntor 2018, mbi trajtimin e konfliktit të interesit me subjekte që kanë lidhje me struktura të ish-Sigurimit, ju njoftojmë si më poshtë:

Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit duke u bazuar në Ligjin 9367, datë 7/4/2005, “Për parandalimin e Konfliktit të Interesave në ushtrimin e funksioneve publike”, me Vendimin nr. 13, datë 14/04/2017, ka miratuar “Rregulloren për parandalimin e konfliktit të interesave në ushtrimin e funksoneve publike në AIDSSH”, së bashku me formularët e deklarimit të konfliktit të interesit apo edhe të konfidencialitetit, e cila funksionon dhe zbatohet rigorozisht nga gjithë stafi i AIDSSH.

Qëllimi i kësaj rregulloreje është garantimi i vendimmarrjeve të paanshme dhe transparente në mënyrë që ti shërbehet publikut në mënyrën më të mirë të mundshme nga ana çdo punonjësi të AIDSSH, përfshi organet vendimmarrëse të këtij institucioni, dhe sidomos në raport me vetë Sigurimin e Shtetit. Sipas rregullores, çdo anëtar dhe nëpunës i AIDSSH-së ka  plotësuar dhe depozituar formularët e deklarimit për qenien ose jo në kushtet e konfliktit të interesit.

Përpos kësaj, rregullorja përcakton dhe një formular për deklarimin e konfliktit të interesit “rast pas rasti”, të cilën e plotesojnë përmes vetëdeklarimit, punonjës të caktuar që mund të përfshihen në proceset mbi subjektet me të cilët kanë konflikt interesi. Këto subjekte mund të jenë pjesë e punës së tyre në trajtimin e kërkesave te ardhura nga një institucion publik, apo nga persona privatë. Ky formular plotësohet nga punonjësi në konflikt interesi i cili jep dorëheqjen nga përfshirja në çështjen në fjalë.

Kjo procedurë zbatohet gjithmonë dhe është zbatuar rreptësisht, duke përfshirë rastet që janë përmendur me emër në prononcimin tuaj në media sociale.

Gjithashtu bëjmë me dije se të gjithë punonjësit janë verifikuar nga Autoriteti dhe në vendimmarrje kanë rezultuar që nuk kanë qenë të survejuar, bashkëpunëtorë apo të favorizuar nga ish-Sigurimi i Shtetit.

Autoriteti në punën e tij udhëhiqet nga ligjshmëria, informimi i publikut me transparencë, në mbrojtje së të drejtës për jetë private dhe të dhënave personale, mbrojtjen e të dhënave që përbëjnë informacion të klasifikuar dhe bashkëpunimit midis institucioneve shtetërore. Në bazë të këtij të fundit, do të vlerësonim që ISKK me të cilët kemi dhe marrëveshje bashkëpunimi, të na drejtohet për sqarim në çdo rast që nevojitet.

Njoftim për publikun Mbi ecurinë e projektit të memorialit të Kampit të Tepelenës

Tiranë, 23 nëntor 2018 –  Sot  ka mbërritur Vendimi nr. 431, datë 13.11.2018, “Për miratimin e projektit të restaurimit”, në përgjigje të kërkesës së dërguar nga Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit, Ministrisë së Kulturës, ku është vendosur:

Miratimi e projektit “Memoriali i fëmijëve të Vdekur në kampin e internimit Tepelenë (Pjesë e kompleksit muzeal të kampeve në diktaturë)”.

Vendimi materializon përpjekjet e deritanishme të Autoritetit për muzealizimin e Kampit të Tepelenës, në kuadër të projekteve të kujtesës të ndërmarra nga ky Institucion.

Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit, është institucioni shtetëror, përgjegjës për mbështetjen e kërkimit shkencor gjatë rishqyrtimit historik të veprimtarisë së ish-Sigurimit të Shtetit, duke u bazuar në ligjin nr. 45/2015, dhe në zbatim të ligjit nr. 9802, datë 13/092007 “Për ratifikimin e Konventës Ndërkombëtare të OKB-së “Për mbrojtje e të gjithë personave nga zhdukjet me forcë”, ka miratuar, me Vendimin nr. 54 datë 10/08/2017, realizimin e Projektit të kujteses “Memoriali Kombëtar i Kampeve të Punës së detyruar” dhe ngritjen e grupit të punës për realizimin e këtij projekti.

Memoriali është pjesë e Programit të Qeverisë 2017-2021. Projekti u miratua me Vendim të Këshillit Bashkiak, Tepelenë nr. 40 datë 30/11/2017. Ky projekt përmban rikthimin në identitet, si kamp dëbimi të një prej kapanoneve, dizenjimin, pozicionimin dhe mbjelljen e 300 fidaneve (qiparisa) në përkujtim të fëmijëve që kanë humbur jetën nga kushtet e vështira në Kampin e Tepelenës dhe jane pa një vendvarrimi.

Ndërtimi i këtij memoriali shënon vetëm hapin e parë për transformimin e të gjithë kompleksit në një Muze të Kampeve të Punës së Detyruar të Diktaturës Komuniste.

Në kuadër të punës së Projektit për Memorialin e Tepelenës, objekti “Ish-kampi i internimit në Tepelenë”, bazuar dhe në Ligjin Nr. 27, datë 17/05/2018, “Për Trashëgiminë Kulturore dhe Muzetë”, Neni 60, pika 3, me Urdhër Nr. 1787 Prot., datë 24/08/2018, të IMK-së, është shpallur në “mbrojtje paraprake”, urdhër që sjell zbatimin e masave paraprake të mbrojtjes.

Më datë 13/11/2018, projekti i këtij Memoriali u prezantua nga arkitekti Gjon Radovani pranë Këshillit Shkencor të IMK-së dhe Këshillit Kombëtar të Restaurimeve të MK-së, me qëllim marrjen e lejes për mbjelljen e qiparisave dhe përfundimin e Memorialit.

Projekti i kujtesës “Memoriali Kombëtar i Kampeve të Punës të Detyruar” është prezantuar publikisht në Tepelenë me pjesëmarrjen e përfaqësuesve të Autoritetit, kryetarit të Bashkisë Tepelenë, z. Tërmet Peçi, ambasadorit të Kombeve të Bashkuara në Tiranë, z. Brian Williams dhe zv. /ambasadorit të Prezencës së OSBE, z. Robert Wilton, në prani të të mbijetuarve dhe trashëgimtarëve të tyre, qytetarëve të Tepelenës, historianëve e studentëve, përfaqësuesve të institucioneve publike dhe joqeveritare, organizatave kombëtare e ndërkombëtare dhe medias.

https://www.zeriamerikes.com/a/tempelena-camp-victims/4007162.html

Për të realizuar këtë projekt AIDSSH ka firmosur disa marrëveshje bashkëpunimi me partnerë, të cilët ndihmojnë në mbledhjen e dokumenteve dhe të dhënave zyrtare si dhe në ndërgjegjësimin qytetar dhe edukimin shoqëror, nëpërmjet rishqyrtimit të historisë dhe rivlerësimit të saj. Për mbledhjen e dokumenteve zyrtare që faktojnë periudhën e ekzistencës së Kampit të Tepelenës është bashkëpunuar me Drejtorinë e Përgjithshme të Gjendjes Civile, me Institutin e Integrimit të Përndjekurve Politikë, Institutin e Studimeve të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit në Shqipëri. Në këtë kuadër, projekti është mbështetur nga Bashkia e Tepelenës dhe partnerë të AIDSSH, si PNUD (miratuar marrëveshje bashkëpunimi me vendim të Autoritetit nr. 32, datë 01.02.2018), OSBE (miratuar marrëveshje bashkëpunimi me vendim të Autoritetit nr. 46, datë 06.07.2017) e institucione të tjera, publike, akademike dhe të kërkimit shkencor. Me Muzeun Kombëtar të Kampeve të Punës në Tepelenë, AIDSSH synon të krijojë një model për të gjitha kampet e punës së detyruar në Shqipëri, ku e shkuara të shërbejë për reflektim e të mos përsëritet. https://www.youtube.com/watch?v=4Rd5FwccTMk

Një bashkëpunim i rëndësishëm është bërë me MEMO Albania, për ndërtimin e mëemorialit, e cila ka siguruar fondet për mbjelljen e pemëve dhe ndërtimin e të gjithë shtresave mbajtëse për montimin sipër të memorialit.

Për të ndjekur veprimtarinë e Autoritetit, ndiqni faqen tonë www.autoritetidosjeve.gov.al ose në Facebook, Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit 1944-1991, AIDSSH, ku mund të merret informacion për veprimtaritë e zhvilluara dhe ato të pritshme.

AIDSSH mbetet i hapur për propozime dhe bashkëpunime, me qëllim fuqizimin e dialogut dhe edukimin qytetar.